Yazı Detayı
17 Şubat 2021 - Çarşamba 12:50
 
BİR ŞEHRİN KAYBOLAN ŞİRÂZESİ
Celalettin KURT
celelettinkurt@medyavatan.com
 
 

Bu haftaki yazımda, bir şehrin kaybolan şirâzesini yazma düşüncesindeyim. Yazdıklarım tamamen bir öz-eleştiri dairesinde olup, hiç kimseyi üzmek, yaralamak kastında değildir. Yazdıklarım mı? Çok sevdiğim bu şehrin, çeşitli sebeplerle her geçen gün biraz daha kaybolmasının yüreğimde oluşturduğu üzüntüsüdür sadece...

  

Koca bir şehir nasıl kaybolur? Nereye sığar? Bu nasıl olur diyebilirsiniz!... Zahiren hadiseye böyle baktığınızda haklılık payınız olabilir. Ama bir şehrin kaybolmasında o kadar etken vardır ki, işte bu yazımızda, kaybolmaya sebep olan etkenleri irdelemek istiyorum...

 

Yaratanın eşrefi mahlûkatlar içinde yarattığı insanoğlu, elbette ki, kaybolduğuna inandığımız bir şehrin ana etkenidir. Dünya kurulalı iyiliğin de kötülüğün de bizzat insan eliyle insanlık âlemine sunulduğu bir gerçektir. İnsanların melek yönlerinin olduğu gibi, şeytanî yönlerinin olduğu da bilinmektedir.

 

Bir şehrin idâmesinde, yöneten ve yönetilenler cephesine baktığımızda eğer uyum, yani (armoni) yoksa, o şehir kaybolmaya gidiyor demektir. Bu armonisizliğin içinde, zaman zaman hem yönetenler, hem de yönetilenler cephesinde bir takım arazlar oluşabilir; ya da kasıtlı olarak, bazı eller tarafından oluşturulabilir. Bu arazlar büyüdüğünde, onanmaya gidilmediğinde, işte o şehir kayboluyor demektir.

  

İnsan dedim ya! Kaybolan bir şehrin perspektifine insan unsurunu ele alarak baktığımızda, iki cepheden, iki tiplemeden bir takım neticeler elde edilebilir. Bu neticelerden eğer ibret alınabilirse, belki kaybolan, ya da kaybolmaya yüz tutan bir şehir tekrar bulunabilir. İşte bu perspektifte olaylar incelendiğinde, karşımızda zuhur eden hâller şu paraleldedir.

                                                            . . .

Sırf yalakalık ve yağcılık babından, padişahın abdest suyunda kerâmet olmadığı hâlde, o suda kerâmet arayan (mahalli tabirle) bir takım zottirikler; gösterdikleri eğilme, bükülme ve kıvırtma pozlarıyla bir şehri kaybolmaya götüren unsurların başında gelenlerdir.

 

Aklını kullanamayanlar, aklıyla hareket etmeyenler, aklını rafa kaldıranlar, birilerinin aklıyla hareket edenler, aklını kiraya verenler yani kölemenler; kendileri olamayanlar, yüreklerinin sesiyle hareket edemeyenler; yine bir şehrin kaybolmasının en büyük delâletleridir.

  

Göründükleri gibi olmayanlar, ikircikli davrananlar, hem yöneten hem de yönetilen cephesini idare-i maslahatla idare edenler; bu arada her iki tarafa laf götürüp getirerek toplum dokusunu bozanlar; asalaklar, parazitler; belki de kaybolan bir şehrin en soysuz şahitleridir.

 

Güç ve kudretleri olmadıkları hâlde, sırf deli cesareti ve Donkişot mantıklarıyla, ellerindeki tahta kılıçlarlarıyla yel değirmenlerine saldıranlar, tahta kılıçlarının yel değirmenlerinin pervanelerine değdiğinde un ufak olacağını bildikleri hâlde, edâlarını ısrarla sürdürenler; yine bir şehri kaybolmaya götüren sebeplerdendir.

 

Lisanı beyânınca haksızlığa tavır koyamayan, açık yüreklilikle düşüncelerini beyan etmeyen, sadece izbe mekânlarda ve ıssız köşe başlarında şehir-site arzını eleştiren; dedikodu, bühtan yapan aciz ve sürüngen kafalar da yukarıdaki kategorinin içindedirler.

 

Yerel merkez anlaşmazlığını bir şekilde tetikleyen, bunu kasıtlı bir şekilde engelleyen, siyâsî mülahazalarla “Az olsun, küçük olsun benim olsun” mantığında hareket edenler; bir şehrin kaybolma ve dağılmasına uyarıcı veren, çocuklarımızın yarınlarını karartan, şehrimizi kaybolmaya sürükleyen idrâksizlerdir. 


Yönetenler cephesinde de, elbette bir takım yoz düşünceleri bütün çıplaklığıyla serdetmek doğru olur kanaatindeyim... Çünkü yönetilenler cephesinde bir takım cari kabahatler olduğu gibi, yönetenler cephesinde de kabahatler mutlaka vardır. Liyakat doğrultusundaki yönetim arzlarını tenzih ederek, yönetenler cephesinde bazı tespitlere bakmak gerekir.

 

Oturdukları makamların panolarına iliştirdikleri, ya da makam duvarlarına çerçevelettirilerek astıkları; Mevlâna, Şeyh Edebâli, Hz. Ali nasihatlerinin bir umdesine bile bakmayan, sadece onları birer dekor gibi görenler; yönetilenler cephesinden farklı değillerdir. Eğer yönetenler, o nasihatlerin umdelerine baksalar, uygulama safhasına o umdelerin hiç değilse bazılarını koyabilseler; hak-hukuk ve adalet üçgeninde bir yönetim arzı ortaya çıkacaktır ki, bu arz; kaybolmaya yüz tutan bir şehri kaybolmaktan kurtaracaktır.

  

Özellikle Şeyh Edebâli, Mevlâna nasihatleri makam panolarında iliştirili iken, o ilintinin muhtevasındaki merhamet, şefkat, adalet, bağışlayıcılık, kucaklayıcı olma hükümlerini, yönetenler kendi idrâklerinde acaba ne kadar muhafaza etmektedirler. Ya da, hakkaniyet ölçüleri içerisinde adalet hükmü, herkese âdilane uygulanmakta mıdır?

 

Benden önce millet var diyebilen bir yönetim arzı, elbette ki kaybolmaya giden bir şehri, üstün ve âdil bir nizama getirebilen bir yönetim arzıdır. Nefsaniyetten, kibirden, kinden azade; hata yapanları dâhi kucaklayıcı bir anlayış; bahsettiğimiz mânâdaki kutlu bir yönetim arzını doğurur. Şehir-site arzındaki doğru anlayış budur.

 

Bundan seneler önce, kaybolmaya yüz tutan bir şehrin emârelerini gören, sevdiğimiz bir dostumuzun; “Buralardan gitmek gerek” ifâdesine “Kalmayı dene” diyerek mücadele önermiş; buralarda kalmasını dilemiştik...

 

Seneler sonrası, bir türlü şehir normlarına ulaşamayan, hava kirliliğinde boğulan, kültürel dokusu bir çok erozyonlara uğrayan, kültüre karın doyurur mu mantığıyla bakılan, okuyanı, yazanı hor görülen, toplumunun ümmî, cahil kalması düşlenilen, yerel-merkez cephesinde armonisi olmayan, meziyet düşmanlığı doruğa çıkan bu şehirde kalmak mı, yoksa kaybolan, şirâzesi bozulan bu şehirden gitmek mi gerekir!...

 

Çok sevdiğimiz şehrimizin buhranlarından, çeşitli vesilelerle hizmetlerin üretilemeyişinden, ya da beyhude kaşıntılarla yapılacak hizmetlerin engellemesinden doğan bir zamanda; kaybolan, geleceği karanlıklaşan bir şehrin çâresiz problemlerini yazdım. Yazdıklarım üzüntülerim içindeki yürek beyanlarımdır. Kabul görmezse, yazdıklarım sadece beni bağlar.

 
Etiketler: BİR, ŞEHRİN, KAYBOLAN, ŞİRÂZESİ,
Yorumlar
Haber Yazılımı